Actief zoeken met DNA

Ben je donorkind en wil je actief op zoek gaan naar je onbekende familie? Of wil je een verwantschap met een mogelijke halfzus/-broer of zelfs biologische ouder nagaan? Als je actief wil speuren en graven, kan je naast registratie in één of meerdere internationale DNA-databanken ook aan de slag met stamboomonderzoek.

Een aantal DNA-databanken, zoals “the big 3” en GEDmatch, maakt het mogelijk om op je persoonlijke account stambomen te bouwen. Maar je kan ook je “raw data” gratis exporteren naar specifieke stamboom-websites zoals bv. MyHeritage en Geni.com. Daar kun je ook DNA-matches vinden, maar het is met name handig om meer genealogische informatie op te doen. Bijvoorbeeld informatie uit de stambomen van andere leden.

Sommige websites geven je zelfs – tegen betaling weliswaar – toegang tot diverse nationale en internationale bevolkingsarchieven. Maar je kunt op het internet al veel archieven en gegevens vinden. Je doet er alvast goed aan om de stamboom van de familie waaraan je zeker verwant bent uit te bouwen. Misschien heeft een genealoog (in de familie?) er al één van jouw familie gemaakt, vraag het eens na of zoek ernaar op het internet.

Praktisch

Als je in een databank DNA deelt met een andere geregistreerde, zal naast de match de graad van verwantschap vermeld worden. Je bent dan bijvoorbeeld halfsibling, parent / child, 1st, 2nd, 3rd cousin en verder. De meeste Nederlanders hebben wel een paar honderd verre achterneven en -nichten. De kans op relatief dichte familieleden stijgt met het toenemend aantal mensen in de databank.

Als je een match hebt met bijvoorbeeld een 2nd – 4th cousin, dan is het de moeite waard om de stamboom van die persoon te kopiëren en uit te bouwen. We noemen dit een “mirror tree”. Hoe groter je de boom van die match kan maken, hoe groter de kans dat je op het spoor komt van je onbekende biologische betovergrootouder, overgrootouder, grootouder…

Let wel, een match kan ook via je reeds gekende moeders (of vaders) kant aan je verwant zijn. Dit is ook de reden waarom je er goed aan doet om ook de stamboom van je gekende biologische familie in handen te hebben. Zo kun je onderzoeken of de match langs de bekende of onbekende zijde aan je verwant is. Als je budget het toelaat, is het aan te raden om je bekende biologische ouder of een ander gekend familielid op te nemen in dezelfde DNA-databank. Zo kun je makkelijker een onderscheid maken in vaders of moeders kant en matches elimineren.

Sommige mensen in de DNA-databank hebben hun stamboom geüpload of deze op internet openbaar gemaakt. Dit geeft jou de kans om de boom te kopiëren. Gebruik hiervoor een (gratis) website of programma naar keuze, liefst één waarvan je een gedcom bestand kunt downloaden, en scherm de gegevens van levende personen af. Indien er geen boom of specifieke gegevens te oogsten vallen, kan je altijd contact opnemen met je match en vragen of deze openstaat voor informatie-uitwisseling.

Donor Detectives maken gebruik van MyHeritage en Ancestry, om mirror trees te maken. Zodra je daar namen en geboortedata aan je boom begint toe te voegen, zal het systeem je berichten of deze perso(o)n(en) ook in andere stambomen voorkomen. Het systeem laat zelfs toe om informatie die jij mist over die persoon over te hevelen vanuit een andere boom. Je doet er goed aan om nieuwe informatie kritisch te bekijken alvorens deze aan je eigen boom toe te voegen.

Indien de nieuwe informatie betrouwbaar blijkt, kan je deze “nieuwe takken” aan je eigen boom toevoegen. En soms kan dat je ineens 10 extra familieleden opleveren. Langzaam maar zeker wordt de boom alsmaar uitgebreider. Met mirror trees van diverse verre achterneven en -nichten kan je de puzzel gaan leggen aan de hand van overeenkomsten. Met de mirror tree van een 2nd cousin heb je goud in handen.

De DNA-databanken die je toelaten om stambomen op te bouwen zijn:

Online stamboomplatforms:

Volgende stappen

Naast actief zoeken met DNA kun je ook nog:

Of je zoektocht uitbesteden.